شمس الدين حافظ
593
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
509 - « با چَنگ و رَباب » اين خرقه كه من دارم ، در رَهن شراب اولى * وين دفتر بىمعنى ، غرقِ مى ناب اولى چون عمر تَبَه كردم ، چندانكه نگه كردم * در كُنج خراباتى ، افتاده خراب اولى چون مصلحتانديشى ، دور است ز درويشى * هم سينه پرآتش بِهْ ، هم ديده پرآب اولى من حال دل زاهد ، با خلق نخواهم گفت * كاين قصّه اگر گويم ، با چنگ و رَباب اولى تا بىسروپا باشد ، اوضاع فلك زين دست * در سر هوس ساقى ، در دست شراب اولى از همچو تو دلدارى ، دل برنَكَنَم ، آرى * چون تاب كشم بارى ، زان زلفِ بِتاب اولى چون پير شدى حافظ ، از ميكده بيرون آى * رندىّ و هوسناكى در عهد شَباب اولى * توضيحات : اولى ( با الف مقصوره - افعل تفضيل - سزاوارتر - شايستهتر - بهتر ) رهن ( گرو ) خرقه ( لباس درويشى ) دفتر ( دفتر دانش ) غرق مى ( شستشوى با شراب ) تبه ( محفف تباه - از بين بردن - بيهوده صرف كردن ) معنى بيت ( 2 ) ( چون عمر و زندگى را بيهوده بر باد دادم پس دريافتم كه در گوشه ميكده رندان بمانم بهتر است ) معنى بيت ( 4 ) ( من حالت زاهد رياكار را به مردم نخواهم گفت ، اما اگر بگويم بهتر است با چنگ و رباب و ساز و آواز بگويم تا هم بيشتر اثر كند و هم رياكارانه نباشد ) معنى بيت ( 5 ) ( تا زمانى كه اوضاع روزگار گردون پريشان و نابسامان باشد ، بهتر است در دست ساغر و در سر عشق ساقى باشد ) معنى بيت ( 7 ) ( اى حافظ ، چون كهنسال شدى پس از ميخانه بيرون بيا و آنجا را ترك كن زيرا رندى و هوسبازى در ايام جوانى بهتر است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - لسان الغيب در بيت ششم فرمايد : ( از محبوبى مانند تو دل برنمىدارم ، چون بايد خشم و رنج و آزار تحمل كنم ، به هرحال بهتر آنست كه اين رنج ، از آن گيسوى پيچدرپيچ تو به من رسد ) خود تفسير كنيد . 2 - مدتها وقت خود را بيهوده تلف كردى و از اين شاخه به آن شاخه پريدى ، بدون اينكه توجه به عواقب آن كارها داشته باشى ، پس بهتر است در هر كارى يا زمينهاى ثابتقدم و يكرأى باشى و ترديد و سستى را از خود دور سازى . پس با دقت كافى و تدبير به فكر جبران گذشته باشيد و عزم را جزم كنيد و با توكل بر خداى يگانه اقدام نماييد . 3 - اگر در كهنسالى به سر مىبريد بهتر است از كار سنگين پرهيز كنيد و اگر پدر و مادر يا همسر شما بسيار كار مىكنند به آنها توصيه كنيد براى حفظ سلامتى دست از كار زياد بردارند و گرنه به زودى بيمار خواهند شد و نتيجهاى از اين همه زحمت خويش نخواهد برد ، زيرا هر كارى براى زمانى مفيد است . 4 - بهبودى بيمار شما نياز به زمان دارد و شربت بيدمشك بدون قند برايش بسيار مفيد است ، مسافرتى عالى در پيش داريد . 5 - ازدواج نياز به مقدماتى ويژه دارد ولى طلاق عملى است ، به مسافر بگوييد دست از وسواس و ترديد بردارد تا موفق شود . 6 - بهترين رنگهايى كه با روحيهء شما هماهنگى دارد ، رنگهاى قرمز و آبى مىباشد كه رنگ سنگهاى فيروزهاى و ياقوت مىباشد كه شما را جذاب و شيرين و دلربا معرفى مىكند و با قلب پرتلاش و احساس جنابعالى هماهنگى كامل دارد ولى از رنگهاى سفيد و سياه استفاده نكنيد كه خاطرات تلخى براى شما بوجود مىآورد . 7 - از طريق رايانه و اينترنت مىتوانيد سرگرم باشيد و اطلاعاتى كسب كنيد ، اما نمىتوانيد به حقيقت آن دست يابيد ، ترديد نداشته باشيد حقيقت آشكار مىشود و پردههاى ابهام كنار مىروند و شما آن روز سرافراز و مفتخر سخن مىگوييد .